(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 162

॥ శ్రీః ॥
5.162. అధ్యాయః 162
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
భీమాదిభిర్దుర్యోధనంప్రతి ఉలూకద్వారా ప్రతిసందేశప్రేషణం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 5-162-0x(3861)(37429)
ఉలూకస్త్వర్జునం భూయో యథోక్తం వాక్యమబ్రవీత్।
ఆశీవిషమివ క్రుద్ధం తుదన్వాక్యశలాకయా ॥ 5-162-1(37430)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రుషితాః పాండవా భృశం ।
ప్రాగేవ భృశసంక్రుద్ధాః కైతవ్యేనాపి ధర్షితాః ॥ 5-162-2(37431)
ఆసనేషూదతిష్ఠంత బాహూంశ్చైవ ప్రచిక్షిపుః।
ఆశీవిషా ఇవ క్రుద్ధా వీక్షాంచక్రుః పరస్పరం ॥ 5-162-3(37432)
అవాక్ఛిరా భీమసేనః సముదైక్షత కైతవం।
నేత్రాభ్యాం లోహితాంతాభ్యామాశీవిష ఇవ శ్వసన్ ॥ 5-162-4(37433)
ఆర్తం వాతాత్మజం దృష్ట్వా క్రోధేనాభిహతం భృశం ।
ఉత్స్మయన్నివ దాశార్హః కైతవ్యం ప్రత్యభాషత ॥ 5-162-5(37434)
ప్రయాహి శీఘ్రం కైతవ్య బ్రూయాశ్చైవ సుయోధనం ।
శ్రుతం వాక్యం గృహీతోర్థో మతం యత్తే తథాస్తు తత్ ॥ 5-162-6(37435)
ఏవముక్త్వా మహాబాహుః కేశవో రాజసత్తమ।
పునరేవ మహాప్రాజ్ఞం యుధిష్ఠిరముదైక్షత॥ 5-162-7(37436)
సృంజయానాం చ సర్వేషాం కృష్ణస్య చ యశస్వినః।
ద్రుపదస్య సపుత్రస్య విరాటస్య చ సంనిధౌ ॥ 5-162-8(37437)
భూమిపానాం చ సర్వేషాం మధ్యే వాక్యం జగాద హ।
ఉలూకోఽప్యర్జునం భూయో యథోక్తం వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 5-162-9(37438)
ఆశీవిషమివ క్రుద్ధం తుదన్వాక్యశలాకయా।
కృష్ణాదీంశ్చైవ తాన్సర్వాన్యథోక్తం వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 5-162-10(37439)
ఉలూకస్య తు తద్వాక్యం పాపం దారుణమీరితం ।
శ్రుత్వా విచుక్షుభే పార్థో లలాటం చాప్యమార్జయత్ ॥ 5-162-11(37440)
తదవస్థం తదా దృష్ట్వా పార్థం సా సమితిర్నృప ।
నామృష్యత మహారాజ పాండవానాం మహారథాః ॥ 5-162-12(37441)
అధిక్షేపేణ కృష్ణస్య పార్థస్య చ మహాత్మనః।
శ్రుత్వా తే పురుషవ్యాఘ్రాః క్రోధాంజజ్వలురచ్యుత ॥ 5-162-13(37442)
ధృష్టద్యుంనః శిఖండీ చ సాత్యకిశ్చ మహారథః।
కేకయా భ్రాతరః పంచ రాక్షసశ్చ ఘటోత్కచః ॥ 5-162-14(37443)
ద్రౌపదేయాభిమన్యుశ్చ ధృష్టకేతుశ్చ పార్థివః ।
భీమసేనశ్చ విక్రాంతో యమజౌ చ మహారథౌ ॥ 5-162-15(37444)
ఉత్పేతురాసనాత్సర్వే క్రోధసంరక్తలోచనాః।
బాహున్ప్రగృహ్య రుచిరాన్రక్తచందనరూషితాన్।
అంగదైః పారిహార్యైశ్చ కేయూరైశ్చ విభూషితాన్ ॥ 5-162-16(37445)
దంతాందంతేషు నిష్పిష్య సృక్కిణీ పరిలేలిహన్ ।
తేషామాకారభావజ్ఞః కుంతీపుత్రో వృకోదరః ॥ 5-162-17(37446)
ఉదతిష్ఠత్స వేగేన క్రోధేన ప్రజ్వలన్నివ।
ఉద్వృత్య సహసా నేత్రే దంతాన్కటకటాయ్య చ ॥ 5-162-18(37447)
హస్తం హస్తేన నిష్పిష్య ఉలూకం వాక్యమబ్రవీత్।
అశక్తానామివాస్మాకం ప్రోత్సాహననిమిత్తకం ॥ 5-162-19(37448)
శ్రుతం తే చవనం మూర్ఖ యత్త్వాం దుర్యోధనోఽబ్రవీత్।
తన్మే కథయతో మంద శ్రృణు వాక్యం దురాసదం ॥ 5-162-20(37449)
సర్వక్షత్రస్య మధ్యే తం యద్వక్ష్యసి సుయోధనం ।
శ్రృణ్వతః సూతపుత్రస్య పితుశ్చ త్వం దురాత్మనః ॥ 5-162-21(37450)
అస్మాభిః ప్రీతికామైస్తు భ్రాతుర్జ్యేష్ఠస్య నిత్యశః।
మర్షితం తే దురాచార తత్త్వం న బహు మన్యసే ॥ 5-162-22(37451)
ప్రేషితశ్చ హృషీకేశః శమాకాంక్షీ కురూన్ప్రతి ।
కులస్య హితకామేన ధర్మరాజేన ధీమతా ॥ 5-162-23(37452)
త్వం కాలచోదితో నూనం గంతుకామో యమక్షయం ।
గచ్ఛస్వాహవమస్మాభిస్తచ్చ శ్వో భవితా ధ్రువం ॥ 5-162-24(37453)
మయాపి చ ప్రతిజ్ఞాతో వధః సభ్రాతృకస్య తే।
స తథా భవితా పాప నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ 5-162-25(37454)
వేలామతిక్రమేత్సద్యః సాగరో వరుణాలయః ।
పర్వతాశ్చ విశీర్యేయుర్మయోక్తం న మృషా భవేత్ ॥ 5-162-26(37455)
సహాయస్తే యది యమః కుబేరో రుద్ర ఏవ వా।
యథాప్రతిజ్ఞం దుర్బుద్ధే ప్రకరిష్యంతి పాండవాః ।
దుఃశాసనస్య రుధిరం పాతా చాస్మి యథేప్సితం ॥ 5-162-27(37456)
యశ్చేహ ప్రతిసంరబ్ధః క్షత్రియో మాభియాస్యతి।
అపి భీష్మం పురుస్కృత్య తం నేష్యామి యమక్షయం ॥ 5-162-28(37457)
యచ్చైతదుక్తం వచనం మయా క్షత్రస్య సంసది।
యథైతద్భవితా సత్యం తథైవాత్మానమాలభే ॥ 5-162-29(37458)
భీమసేనవచః శ్రుత్వా సహదేవోఽప్యమర్షణః ।
క్రోధసంరక్తనయనస్తతో వాక్యమువాచ హ ॥ 5-162-30(37459)
శౌటీరశూరసదృశమనీకజనసంసది।
శ్రృణు పాప వచో మహ్యం యద్వాచ్యో హి పితాత్వయా ॥ 5-162-31(37460)
నాస్మాకం భవితా భేదః కదాచిత్కురుభిః సహ ।
ధృతరాష్ట్రస్య సంబంధో యది న స్యాత్త్వయా సహ ॥ 5-162-32(37461)
త్వం తు లోకవినాశాయ ధృతరాష్ట్రకులస్య చ।
ఉత్పన్నో వైరపురుషః స్వకులఘ్నశ్చ పాపకృత్ ॥ 5-162-33(37462)
జన్మప్రభృతి చాస్మాకం పితా తే పాపపూరుషః ।
అహితాని నృశంసాని నిత్యశః కర్తుమిచ్ఛతి ॥ 5-162-34(37463)
తస్య వైరానుషంగస్య గంతాస్ంయంతం సుదుర్గమం।
అహమాదౌ నిహత్య త్వాం శకునేః సంప్రపశ్యతః ॥ 5-162-35(37464)
తతోఽస్మి శకునిం హంతా మిషతాం సర్వధన్వినాం।
భీమస్య వచనం శ్రుత్వా సహదేవస్య చోభయోః ॥ 5-162-36(37465)
ఉవాచ ఫాల్గునో వాక్యం భీమసేనం స్మయన్నివ।
భీమసేన న తే సంతి యేషాం వైరం త్వయా సహ ॥ 5-162-37(37466)
మందా గృహేషు సుఖినో మృత్యుపాశవశం గతాః।
ఉలూకశ్చ న తే వాచ్యః పరుషం పురుషోత్తమ ॥ 5-162-38(37467)
దూతాః కిమపరాధ్యంతే యథోక్తస్యానుభాషిణః ।
ఏవముక్త్వా మహాబాహుర్భీమం భీమపరాక్రమం ॥ 5-162-39(37468)
ధృష్టద్యుంనసుఖాన్వీరాన్సుహృదః సమభాషత।
శ్రుతం వస్తస్య పాపస్య ధార్తరాష్ట్రస్య భాషితం ॥ 5-162-40(37469)
కుత్సనం వాసుదేవస్య మమ చైవ విశేషతః।
శ్రుత్వా భవంతః సంరబ్ధా అస్మాకం హితకాంయయా ॥ 5-162-41(37470)
ప్రభావాద్వాసుదేవస్య భవతాం చ ప్రయత్నతః।
సమగ్రం పార్థివం క్షత్రం సర్వం న గణయాంయహం ॥ 5-162-42(37471)
భవద్భిః సమనుజ్ఞాతో వాక్యమస్య యదుత్తరం ।
ఉలూకే ప్రాపయిష్యామి యద్వక్ష్యతి సుయోధనం ॥ 5-162-43(37472)
శ్వో భూతే కత్థితస్యాస్య ప్రతివాక్యం చమూముఖే।
గాండీవేనాభిధాస్యాకమి క్లీబా హి వచనోత్తరాః । 5-162-44(37473)
తతస్తే పార్థివాః సర్వే ప్రశశంసుర్ధనంజయం ।
తేన వాక్యోపచారేణ విస్మితా రాజసత్తమాః ॥ 5-162-45(37474)
అనునీయ చ తాన్సర్వాన్యథామాన్యం యథావయః।
ధర్మరాజం తదా వాక్యం తత్ప్రాప్యం ప్రత్యభాషత ॥ 5-162-46(37475)
ఆత్మానమవమన్వానో న హి స్యాత్పార్థివోత్తమః ।
తత్రోత్తరం ప్రవక్ష్యామి తవ శుశ్రూషణే రతః ॥ 5-162-47(37476)
ఉలూకం భరతశ్రేష్ఠ సామపూర్వమథోర్జితం ।
దుర్యోధనస్య తద్వాక్యం నిశంయ భరతర్షభః ॥ 5-162-48(37477)
అతిలోహితనేత్రాభ్యామాశీవిష ఇవ శ్వసన్ ।
స్మయమాన ఇవ క్రోధాత్సృక్కిణీ పరిసంలిహన్ ॥ 5-162-49(37478)
జనార్దనమభిప్రేక్ష్య భ్రాతౄంశ్చైవేదమబ్రవీత్ ।
అభ్యభాషత కైతవ్యం ప్రగృహ్య విపులం భుజం ॥ 5-162-50(37479)
ఉలూక గచ్ఛ కైతవ్య బ్రూహి తాత సుయోధనం ।
కృతఘ్నం వైరపురుషం దుర్మతిం కులపాంసనం ॥ 5-162-51(37480)
పాండవేషు సదా పాప నిత్యం జిహ్మం ప్రవర్తతే।
స్వవీర్యాద్యః పరాక్రంయ పాప ఆహ్వయతే పరాన్।
అభీతః పూరయన్వాక్యమేష వైః క్షత్రియః పుమాన్ ॥ 5-162-52(37481)
స పాపః క్షత్రియో భూత్వా అస్మానాహూయ సంయుగే।
మాన్యామాన్యాన్పురస్కృత్య యుద్ధం మా గాః కులాధమ ॥ 5-162-53(37482)
ఆత్మవీర్యం సమాశ్రికత్య భృత్యవీర్యం చ కౌరవ ।
ఆహ్వయస్వ రణే పార్థాన్సర్వథా క్షత్రియో భవ ॥ 5-162-54(37483)
పరవీర్యం సమాశ్రిత్య యః సమాహ్వయతే పరాన్।
అశక్తః స్వయమాదాతుమేతదేవ నపుంసకం ॥ 5-162-55(37484)
స త్వం పరేషాం వీర్యేణ ఆత్మానం బహుమన్యసే ।
కథమేవమశక్తస్త్వమస్మాన్సమభిగర్జసి ॥ 5-162-56(37485)
కృష్ణ ఉవాచ। 5-162-57x(3862)
మద్వచశ్చాపి భూయస్తే వక్తవ్యః స సుయోధనః।
శ్వ ఇదానీం ప్రపద్యేథాః పురుషో భవ దుర్మతే ॥ 5-162-57(37486)
మన్యసే యచ్చ మూఢ త్వం న యోత్స్యతి జనార్దనః।
సారథ్యేన వృతః పార్థైరితి త్వం న బిభేషి చ ॥ 5-162-58(37487)
జఘన్యకాలమప్యేతన్న భవేత్సర్వపార్థివాన్।
నిర్దహేయమహం క్రోధాత్తృణానీవ హుతాశనః ॥ 5-162-59(37488)
యుధిష్ఠిరనియోగాత్తు ఫాల్గునస్య మహాత్మనః ।
కరిష్యే యుధ్యమానస్య సారథ్యం విజితాత్మనః ॥ 5-162-60(37489)
యద్యుత్పతసి లోకాంస్త్రీన్యద్యావిశసి భూతలం ।
తత్రతత్రార్జునరథం ప్రభాతే ద్రక్ష్యసే పునః ॥ 5-162-61(37490)
యచ్చాపి భీమసేనస్య మన్యసే మోఘభాషితం ।
దుఃశాసనస్య రుధిరం పీతమద్యావధారయ ॥ 5-162-62(37491)
న త్వాం సమీక్షతే పార్థో నాపి రాజా యుధిష్ఠిరః।
న భీమసేనో న యమౌ ప్రతికూలప్రభాషిణం ॥ ॥ 5-162-63(37492)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి ఉలూకదూతాగమనపర్వణి ద్విషష్ట్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-162-12 సమితిః సభా ॥
5-162-31 శౌటీరః సగర్వః।
శూరో విక్రాంతః। మహ్యం మమ ॥
5-162-55 నపుంసకం నపుంసకత్వం తవ ॥
5-162-63 సమీక్షతే గణయతి ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.