(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 010

॥ శ్రీః ॥
5.10. అధ్యాయః 010
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
విష్ణవాజ్ఞయా ఋషిభిర్వృత్రస్య ఆసుధాద్యవధ్యత్వవరదానపూర్వకం ఇంద్రవృత్రయోః సంధికరణం ॥ 1 ॥
కదాచన సముద్రతీరే వృత్రం దృష్టవతా ఇంద్రేణ వృత్రోపరి సవజ్రే ఫేనే ప్రక్షిప్తే తత్ప్రవిష్టేన విష్ణునా వృత్రహననం ॥ 2 ॥
వృత్రవధజన్యబ్రహ్మహత్యాపీడితస్యేంద్రస్య స్వర్గాత్ప్రవాసః ॥ 3 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

ఇంద్ర ఉవాచ। 5-10-0x(3370)(31994)
సర్వం వ్యాప్తమిదం దేవా వృత్రేణ జగదవ్యయం।
న హ్యస్య సదృశం కించిత్ప్రతిఘాతాయ యద్భవేత్ ॥ 5-10-1(31995)
సమర్థో హ్యభవం పూర్వమసమర్థోఽస్మి సాంప్రతం।
కథం ను కార్యం భద్రం వో దుర్ధర్షః స హి మే మతః ॥ 5-10-2(31996)
తేజస్వీ చ మహాత్మా చ యుద్ధే చామితవిక్రమః ।
గ్రసేత్రిభువనం సర్వం సదేవాసురమానుషం ॥ 5-10-3(31997)
తస్మాద్వినిశ్చయమిమం శృణుధ్వం త్రిదివౌకసః।
విష్ణోః క్షయముపాగంయ సమేత్య చ మహాత్మనా ॥ 5-10-4(31998)
తేన సంమంత్ర్య వేత్స్యామో వధోపాయం దురాత్మనః । 5-10-5(31999)
శల్య ఉవాచ।
ఏవముక్తే మఘవతా దేవాః శర్షిగణాస్తదా।
శరణ్యం శరమం దేవం జగ్ముర్విష్ణుం మహాబలం ॥ 5-10-5x(3371)
ఊచుశ్చ సర్వే దేవేశం విష్ణుం వృత్రభయార్దితాః।
త్రయో లోకాస్త్వయా క్రాంతాస్త్రిభిర్విక్రమణైః పురా ॥ 5-10-6(32000)
అమృతం చాహృతం విష్ణో దైత్యాశ్చ నిహతా రణే।
బలిం బద్ధ్వా మహాదైత్యం శక్రో దేవాధిపః కృతః ॥ 5-10-7(32001)
త్వం ప్రభుః సర్వదేవానాం త్వయా సర్వమిదం తతం।
త్వం హి దేవో మహాదేవ సర్వలోకనమస్కృతః ॥ 5-10-8(32002)
గతిర్భవ త్వం దేవానాం సేంద్రాణామమరోత్తమ।
జగద్వ్యాప్తమిదం సర్వం వృత్రేణాసురసూదన ॥ 5-10-9(32003)
విష్ణురువాచ। 5-10-10x(3372)
అవశ్యం కరణీయం మే భవతాం హితముత్తమం।
తస్మాదుపాయం వక్ష్యామి యథాఽసౌ నభవిష్యతి ॥ 5-10-10(32004)
గచ్ఛధ్వం సర్షిగంధర్వా యత్రాసౌ విశ్వరూపధృక్।
సామ తస్య ప్రయుంజధ్వం తత ఏనం విజేష్యథ ॥ 5-10-11(32005)
భవిష్యతి జయో దేవాః శక్రస్య మమ తేజసా ।
అదృశ్యశ్చ ప్రవేక్ష్యామి వజ్రే హ్యస్యాయుధోత్తమే ॥ 5-10-12(32006)
గచ్ఛధ్వమృషిభిః సార్ధం గంధర్వైశ్చ సురోత్తమాః ।
వృత్రస్య సహ శక్రేణ సంధిం కురుత మాచిరం ॥ 5-10-13(32007)
శల్య ఉవాచ। 5-10-14x(3373)
ఏవముక్తే తు దేవేన ఋషయస్త్రిదశాస్తథా ।
యయుః సమేత్య సహితాః శక్రం కృత్వా పురఃసరం ॥ 5-10-14(32008)
సమీపమేత్య చ యదా సర్వ ఏవ మహౌజసః।
తం తేజసా ప్రజ్వలితం ప్రతపంతం దిశో దశ ॥ 5-10-15(32009)
గ్రసంతమివ లోకాంస్త్రీన్సూర్యాచంద్రమసౌ యథా।
దదృశుస్తే తతో వృత్రం శక్రేణ సహ దేవతాః ॥ 5-10-16(32010)
ఋషయోఽథ తతోఽభ్యేత్య వృత్రమూచుః ప్రియం వచః।
వ్యాప్తం జగదిదం సర్వం తేజసా తవ దుర్జయ ॥ 5-10-17(32011)
న చ శక్నోషి నిర్జేషుం వాసవం బలినాం వర।
యుధ్యతోశ్చాపి వాం కాలో వ్యతీతః సుమహానిహ ॥ 5-10-18(32012)
పీడ్యంతే చ ప్రజాః సర్వాః సదేవాసురమానుషాః ।
సఖ్యం భవతు తే వృత్ర శక్రేణ సహ నిత్యదా ॥ 5-10-19(32013)
అవాప్స్యసి సుఖం త్వం చ శక్రలోకాంశ్చ శాశ్వతాన్।
ఋషివాక్యం నిశంయాథ వృత్రఃస తు మహాబలః ॥ 5-10-20(32014)
ఉవాచ తానృషీన్సర్వాన్ప్రణంయ శిరసాఽసురః ।
సర్వే యూయం మహాభాగా గంధర్వాశ్చైవ సర్వశః ॥ 5-10-21(32015)
యద్బ్రూథ తచ్ఛ్రుతం సర్వం మమాపి శ్రృణుతానఘాః।
సంధిః కథం వై భవితా మమ శక్రస్య చోభయోః ।
తేజసోర్హి ద్వయోర్దేవాః సఖ్యం వై భవితా కథం ॥ 5-10-22(32016)
ఋషయ ఊచుః । 5-10-23x(3374)
సకృత్సతాం సంగతమీప్సితవ్యం
తతః పరం భవితా భవ్యమేవ।
నాతిక్రామేత్సత్పురుషేణ సంగతం
తస్మాత్సతాం సంగతమీప్సితవ్యం ॥ 5-10-23(32017)
దృఢం సతాం సంగతం చాపి నిత్యం
బ్రూయాచ్చార్థం హ్యర్థకృచ్ఛ్రేషు ధీరాః ।
మహార్థవత్సత్పురుషేణ సంగతం
తస్మాత్సంతం న జిఘాంసేత ధీరః ॥ 5-10-24(32018)
ఇంద్రః సతాం సంమతశ్చ నివాసశ్చ మహాత్మనాం।
సత్యవాదీ హ్యనింద్యశ్చ ధర్మవిత్సూక్ష్మనిశ్చయః ॥ 5-10-25(32019)
తేన తే సహ శక్రేణ సంధిర్భవతు నిత్యదా।
ఏవం విశ్వాసమాగచ్ఛ మా తే భూద్బుద్ధిరన్యథా ॥ 5-10-26(32020)
శల్య ఉవాచ। 5-10-27x(3375)
మహర్షివచనం శ్రుత్వా తానువాచ మహాద్యుతిః।
అవశ్యం భగవంతో మే మాననీయాస్తపస్వినః॥ 5-10-27(32021)
బ్రవీమి యదహం దేవాస్తత్సర్వం క్రియతే యది।
తతః సర్వం కరిష్యామి యదూచుర్మాం దివౌకసః ॥ 5-10-28(32022)
న శుష్కేణ న చాద్రేణ నాశ్మనా న చ దారుణా ।
న శస్త్రేణ న చాస్త్రేణ న దివా న తథా నిశి ॥ 5-10-29(32023)
వధ్యో భవేయం విప్రేంద్రాః శక్రస్య సహ దైవతైః ।
ఏవం మే రోచతే సంధిః శక్రేణ సహ నిత్యదా ॥ 5-10-30(32024)
బాఢమిత్యేవ ఋషయస్తమూచుర్భరతర్షభ।
ఏవం వృత్తే తు సంధానే వృత్రః ప్రముదితోఽభవత్ ॥ 5-10-31(32025)
` తతః సంధిం మిథః కృత్వా ఋషయో దీప్తతేజసః।
శక్రస్య సహ వృత్రేణ పునర్జగ్ముర్యథాగతం '॥ 5-10-32(32026)
యుక్తః సదాఽభవచ్చాపి శక్రో హర్షసమన్వితః।
వృత్రస్య వధసంయుక్తానుపాయానన్వచింతయత్ ॥ 5-10-34a` అభిసంధిర్మహేంద్రస్య సంధికర్మణి యః కృతః।
ఋషిభిస్త్వీరితం యచ్చ మహేంద్రస్తదనుస్మరన్ ॥' 5-10-33(32027)
ఛిద్రాన్వేషీ సముద్విగ్నః సదా వసతి దేవరాట్।
స కదాచిన్సముద్రాంతే సమపశ్యన్మహాసురం ॥ 5-10-35(32028)
సంధ్యాకాల ఉపావృత్తే ముహూర్తే చాతిదారుణే।
తతః సంచింత్య భగవాన్వరదానం మహాత్మనః ॥ 5-10-36(32029)
సంధ్యేయం వర్తతే రౌద్రా న రాత్రిర్దివసం న చ।
వృత్రశ్చావశ్యవధ్యోఽయం మమ సర్వహరో రిపుః ॥ 5-10-37(32030)
యది వృత్రం న హన్ంయద్య వంచయిత్వా మహాసురం।
మహాబలం మహాకాయం న మే శ్రేయో భవిష్యతి॥ 5-10-38(32031)
ఏవం సంచింతయన్నేవ శక్రో విష్ణుమనుస్మరన్।
అథ ఫేనం తదాఽపశ్యత్ సముద్రే పర్వతోపమప్ ॥ 5-10-39(32032)
నాయం యుష్కో న చాద్రోఽయం న చ శస్త్రమిదం తథా।
ఏనం క్షేప్స్యామి వృత్రస్య క్షణాదేవ నశిష్యతి॥ 5-10-40(32033)
సవజ్రమథ ఫేనం తం క్షిప్రం వృత్రే నిసృష్టవాన్।
ప్రవిశ్య ఫేనం తం విష్ణురథ వృత్రం వ్యనాశయత్ ॥ 5-10-41(32034)
నిహతే తు తతో వృత్రే దిశో వితిమిరాఽభవన్।
ప్రవవౌ చ శివో వాయుః ప్రజాశ్చ జహృషుస్తథా ॥ 5-10-42(32035)
తతో దేవాః సగంధర్వా యక్షరక్షోమహోరగాః ।
ఋషయశ్చ మహేంద్రం తమస్తువన్వివిధైః స్తవైః ॥ 5-10-43(32036)
నమస్కృతః సర్వభూతైః సర్వభూతాన్యసాంత్వయత్।
హత్వా శత్రుం ప్రహృష్టాత్మా వాసవః సహ దైవతైః ॥ 5-10-44(32037)
విష్ణుం త్రిభువనశ్రేష్ఠం పూజయామాస ధర్మవిత్।
తతో హతే మహావీర్యే వృత్రే దేవభయంకరే॥ 5-10-45(32038)
అనృతేనాభిభూతోఽభూచ్ఛక్రః పరమదుర్మనాః ।
త్రైశీర్షయాఽభిభూతశ్చ స పూర్వం బ్రహ్మహత్యయా॥ 5-10-46(32039)
` మహాదేవస్య భూతైశ్చ స పునర్బ్రహ్మహా ఇతి।
ఆక్రుష్టో నిర్భయైర్భూయో వ్రీడితో బలవృత్రహా '॥ 5-10-47(32040)
సోఽంతమాశ్రిత్య లోకానాం నష్టసంజ్ఞో విచేతనః।
న ప్రాజ్ఞాయత దేవేంద్రస్త్వభిభూతః స్వకర్మభిః ॥ 5-10-48(32041)
ప్రతిచ్ఛన్నోఽవసచ్చాప్సు చేష్టమాన ఇవోరగః ।
తతః ప్రనష్టే దేవేంద్రే బ్రహ్మహత్యా భయార్దితే॥ 5-10-49(32042)
భూమిః ప్రధ్వస్తసంకాశా నిర్వృక్షా శుష్కకాననా ।
విచ్ఛిన్నస్రోతసో నద్యః సరాంస్యనుదకాని చ॥ 5-10-50(32043)
సంక్షోభశ్చాపి సత్వానామనావృష్టికృతోఽభవత్।
దేవాశ్చాపి భృశం త్రస్తాస్తథా సర్వే మహర్షయః ॥ 5-10-51(32044)
అరాజకం జగత్సర్వమభిభూతముపద్రవైః।
తతో భీతాఽభవందేవాః కో నో రాజా భవేదితి ॥ 5-10-52(32045)
దివి దేవర్షయశ్చాపి దేవరాజవినాకృతాః।
న స్మ కశ్చన దేవానాం రాజ్యే వై కురుతే మతిం ॥ ॥ 5-10-53(32046)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి సేనోద్యోగపర్వణి దశమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-10-4 క్షయం గృహం ॥ 4 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.