(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 001

॥ శ్రీః ॥
5.1. అధ్యాయః 001
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
విరాటసభాం ప్రవిష్టేషు రాజసు శ్రీకృష్ణేన పాండవవృత్తాంతకథనపూర్వకం ధృతరాష్ట్రంప్రతి దూతప్రేషణనిర్ధారణం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

శ్రీవేదవ్యాసాయ నమః। 5-1-0x(3327)(31688)
నారాయణం నమస్కృత్య నరం చైవ నరోత్తమం।
దేవీం సరస్వతీం చైవ తతో జయముదీరయేత్ ॥ 5-1-1(31689)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-1-1x(3328)
కృత్వా వివాహం తు కురుప్రవీరా-
స్తదాఽభిమన్యోర్ముదితాః సపక్షాః।
విశ్రంయ రాత్రావుషసి ప్రతీతాః
సభాం విరాటస్య తతోఽభిజగ్ముః ॥ 5-1-1(31690)
సభా తు సా మత్స్యపతేః సమృద్ధా
మణిప్రవేకోత్తమరత్నచిత్రా।
న్యస్తాసనా మాల్యవతీ సుగంధా
తామభ్యయుస్తే నరరాజవర్యాః॥ 5-1-2(31691)
అథాసనాన్యావిశతాం పురస్తా-
దుభౌ విరాటద్రుపదౌ నరేంద్రౌ।
వృద్ధౌ చ మాన్యౌ పృథివీపతీనాం
పిత్రా సమం తమజనార్దనౌ చ ॥ 5-1-3(31692)
పాంచాలరాజస్య సమీపతస్తు
శినిప్రవీరః సహరౌహిణేయః
మత్స్యస్య రాజ్ఞస్తు సుసన్నికృష్టౌ
జనార్దనశ్చైవ యుధిష్ఠిరశ్చ॥ 5-1-4(31693)
సుతాశ్చ సర్వే ద్రుపదస్య రాజ్ఞో
భీమార్జునౌ మాద్రవతీసుతౌ చ।
ప్రద్యుంనసాంబౌ చ యుధి ప్రవీరౌ
విరాటపుత్రైశ్చ సహాభిమన్యుః ॥ 5-1-5(31694)
సర్వే చ శూరాః పితృభిః సమానా
వీర్యేణ రూపేణ బలేన చైవ।
ఉపావిశంద్రౌపదేయాః కుమారాః
సువర్ణచిత్రేషు వరాసనేషు ॥ 5-1-6(31695)
తథోపవిష్టేషు మహారథేషు
విరాజమానాభరణాంబరేషు
రరాజ సా రాజవతీ సమృద్ధా
గ్రహైరివ ద్యౌర్విమలైరుపేతా ॥ 5-1-7(31696)
తతః కథాస్తే సమవాయయుక్తాః
కృత్వా విచిత్రాః పురుషప్రవీరాః ।
తస్థుర్ముహూర్తం పరిచింతయంతః
కృష్ణం నృపాస్తే సముదీక్షమాణాః ॥ 5-1-8(31697)
కథాంతమాసాద్య చ మాధవేన
సంఘట్టితాః పాండవకార్యహేతోః।
తే రాజసింహాః సహితా హ్యశ్రృణ్వ-
న్వాక్యం మహార్థం సుమహోదయం చ ॥ 5-1-9(31698)
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ। 5-1-10x(3329)
సర్వైర్భవద్భిర్విదితం యథాఽయం
యుధిష్ఠిరః సౌబలేనాక్షవత్యాం।
జితో నికృత్యాఽపహృతం చ రాజ్యం
వనప్రవాసే సమయః కృతశ్చ ॥ 5-1-10(31699)
శక్తైర్విజేతుం తరసా మహీం చ
సత్యే స్థితైః సత్యరథైర్యథావత్।
పాండోః సుతైస్త్రద్రుతముగ్రరూపం
వర్షాణి షట్ సప్త చ చీర్ణమగ్ర్యైః ॥ 5-1-11(31700)
త్రయోదశశ్చైవ సుదుస్తరోఽయ-
మజ్ఞాయమానైర్భవతాం సమీపే।
క్లేశానసహ్యాన్వివిధాన్సహద్భి-
ర్మహాత్మభిశ్చాపి వనే నివిష్టం।
ఏతైః పరప్రేష్యనియోగయుక్తై-
రిచ్ఛద్భిరాప్తం స్వకులేన రాజ్యం॥ 5-1-12(31701)
ఏవం గతే ధర్మసుతస్య రాజ్ఞో
దుర్యోధనస్యాపి చ యద్ధితం స్యాత్।
తచ్చింతయధ్వం కురుపాండవానాం
ధర్ంయం చ యుక్తం చ యశస్కరం చ ॥ 5-1-13(31702)
అధర్మయుక్తం న చ కామయేత
రాజ్యం సురాణామపి ధర్మరాజః।
ధర్మార్థయుక్తం తు మహీపతిత్వం
గ్రోమేఽపి కస్మింశ్చిదయం బుభూషేత్ ॥ 5-1-14(31703)
పిత్ర్యం హి రాజ్యం విదితం నృపాణాం
యథాఽపకృష్టం ధృతరాష్ట్రపుత్రైః।
మిథ్యోపచారేణ యథా హ్యనేన
కృచ్ఛ్రం మహత్ప్రాప్తమసహ్యరూపం ॥ 5-1-15(31704)
న చాపి పార్థో విజితో రణే తైః
స్వతేజసా ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రైః।
తథాఽపి రాజా సహితః సుహృద్భి-
రభీప్సతేఽనామయమేవ తేషాం ॥ 5-1-16(31705)
యత్తు స్వయం పాండుసుతైర్విజిత్య
సమాహృతం భూమిపతీన్ప్రపీడ్య
తత్ప్రార్థయంతే పురుషప్రవీరాః
కుంతీసుతా మాద్రవతీసుతౌ చ ॥ 5-1-17(31706)
బలాభియుక్తైర్వివిధైరుపాయైః
సంప్రార్థితా హంతుమమిత్రసంఘైః।
రాజ్యం జిహీర్షద్భిరసద్భిరుగ్రైః
సర్వం చ తద్వో విదితం యథావత్ ॥ 5-1-18(31707)
తేషాం చ లోభం ప్రసమీక్ష్య వృద్ధం
ధర్మజ్ఞతాం చాపి యుధిష్ఠిరస్య।
సంబంధితాం చాపి సమీక్ష్య తేషాం
మతిం కురుధ్వం సహితాః పృథక్వ । 5-1-19(31708)
ఇమే చ సత్యేఽభిరతాః సదైవ
తం పాలయిత్వా సమయం యథావత్।
అతోఽన్యథా తైరుపచర్యమాణా
హన్యుః సమేతాంధృతరాష్ట్రపుత్రాన్॥ 5-1-20(31709)
తైర్విప్రకారం చ నిశంయ కార్యే
సుహృజ్జనాస్తాన్పరివారయేయుః।
యుద్ధేన బాధేయురిమాంస్తథైవం
తైర్బాధ్యమానా యుధి తాంశ్చ హన్యుః ॥ 5-1-21(31710)
తథాఽపి నేమేఽల్పతయాఽసమర్థా-
స్తేషాం జయాయేతి భవేన్మతిర్వః ।
సమేత్య సర్వే సహితాః సుహృద్భి-
స్తేషాం వినాశాయ యతేయురేవ ॥ 5-1-22(31711)
దుర్యోధనస్యాపి మతం యథావ-
న్న జ్ఞాయతే కిం ను కరిష్యతీతి
అజ్ఞాయమానే చ మతే పరస్య
మంత్రస్య పారం కథమభ్యుపేమః ॥ 5-1-23(31712)
తస్మాదితో గచ్ఛతు ధర్మశీలః
శుచిః కులీనః పురుషోఽప్రమత్తః।
దూతః సమర్థః ప్రశమాయ తేషాం
రాజ్యార్ధదానాయ యుధిష్ఠిరస్య ॥ 5-1-24(31713)
నిశంయ వాక్యం తు జనార్దనస్య
ధర్మార్థయుక్తం మధురం సమం చ।
సమాదదే వాక్యమథాగ్రజోఽస్య
సంపూజ్య వాక్యం తదతీవ రాజన్ ॥ ॥ 5-1-25(31714)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి సేనోద్యోగపర్వణి ప్రథమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-1-1 ప్రతీతాః ప్రబుద్ధాః ॥ 1 ॥
5-1-3 ఆవిశతాముపవిష్టౌ । పిత్రా బసుదేవేన ॥ 3 ॥
5-1-10 అక్షవత్యాం ద్యూతక్రీడాయాం ॥ 10 ॥
5-1-11 సత్యం రథవదారోద్ధం యోగ్యం యోషాం ॥ 11 ॥
5-1-14 బభూషేత్ ప్రాప్తుమిచ్ఛేత్ । తఙభావ ఆర్షః ॥ 14 ॥
5-1-16 అనామయం కుశలం ॥ 16 ॥
5-1-20 అతో రాజ్యార్ధప్రదానాత్ ॥ 20 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.